محوریت یافتن ایده نفع‌شخصی در ادبیات علم اقتصاد

gold-coins

جستار 21/ نویسنده: سید سعید موسوی ثمرین/نفع شخصی یکی از کانونی‌ترین مفاهیم تحلیلی در چارچوب علم اقتصاد است. فراتر از خود مفهوم نفع شخصی حیث سامان­بخشی آن در اجتماع انسانی است که توجه زیادی را جلب می­کند. این مقاله در صدد است تا نشان دهد چگونه و در چه بستر تاریخی نفع شخصی به مثابه محرکی نفسانی که می­تواند کارایی عمومی به بار بنشاند، مطرح شد. در واقع همواره این سؤال اساسی برای اقتصاددانان وجود دارد که ایده محوری نفع شخصی و توابع عدیده آن چگونه و در چه بستری به عنوان میراثی گران‌بها برای بیشتر بخوانید »

درباره‌ی نحوه‌ی موضوعیت نسبت دین و توسعه

183426_1ec91

جستار 20/ نویسنده: محمدتقی جان­‌محمدی/ نگارنده در این مقاله با تکیه بر رویکرد تحلیلی مقبول خود، نخست به معرفی انواع دیدگاه­های رایجْ درباره‌ی نحوه‌ی نسبت میان دین و توسعه پرداخته است؛ سپس با تحلیلی مبتنی بر تمایز میان ابژکتیویته و سوبژکتیویته‌ی این دو انگاره، نشان داده است که هیچ­یک از آن دیدگاه­ها به دلیل عدم توجه به تمایز مذکور، رهیافت درستی به نسبت میان این دو موضوع نداشته­اند. در ادامه به بحث درباره‌ی موضوعیت و کیفیت نسبت واقعی میان دین و توسعه پرداخته شده است. بیشتر بخوانید »

وحدت جهانی جوامع انسانی از منظر علّامه طباطبایی در المیزان

unity

جستار 19/ نویسنده: حسین رمضانی/ متن پیشِ رو به بررسی نظریه‌ی «وحدت جهانی جوامع» از دیدگاه علّامه طباطبایی (رحمه‌الله) توجه دارد. رویکرد مرحوم علّامه طباطبایی رویکردی حِکمی-فلسفی است که البته مبتنی و هم­افق با آموزه­های وحیانی و نقلی شیعی است. بر این اساس در این مقاله‌ی موجز با بیان برخی از عناصر مهم تفکر اجتماعیِ اسلام در بیان مرحوم علّامه طباطبایی در المیزان، به این دو مسئله توجه می­شود که نخست آیا وحدت جهانی جوامع بر اساس مبانی تفکر اسلامی و بر پایه‌ی دیدگاه­های اجتماعی علّامه طباطبایی به لحاظ نظری ممکن است یا خیر؟ دوم، ... بیشتر بخوانید »

درباره‌ی «جامعه»، «توسعه» و نقش «انسان‌های پیشرو»

leadership-development

جستار 18/ نویسنده: محمدتقی جان­‌محمدی/ این مقاله نخست با تحلیل منطقیِ شکل‌گیری جامعه‌ی بشری، استدلال موجزی را ترتیب می‌دهد تا نشان دهد، مفهوم «توسعه» و طلب آن چگونه در جامعه شکل می‌گیرد. سپس با تحلیلی انضمامی نشان می‌دهد که «توسعه» منوط به ایجاد «سازمان توسعه‌گر» توسط «انسان‌های پیشرو» است. در ادامه، ضرورت حضور «انسان‌های پیشرو» در متن تحولات توسعه‌ای و همچنین ویژگی‌ها و نقش بی‌بدیل ایشان برای تحقق «توسعه» تشریح شده است. بیشتر بخوانید »

چرا «توسعه» بدون «مشارکت» حاصل نمی‌شود؟

local-business-social-media-marketing

جستار 17/ نویسنده: محمدتقی جان­‌محمدی/ این مطلب با روش تحلیل مفهومیِ ذاتیات جامعه‌ی بشری، استدلال موجزی را ترتیب می‌دهد تا نشان دهد، «توسعه» امری منوط به «مشارکت» افراد جامعه است که تنها با وجود «ضابطه» و «مقصود جمعی» حاصل می‌آید؛ و «عدالت» و «انصاف» قوام‌بخش همه‌ی آن‌هاست. بیشتر بخوانید »

آیا چاره‌ی ما در «اقتصاد اسلامی» است؟

781

جستار 16/ نویسنده: محمدتقی جان­‌محمدی/ این مقاله با شرح تفاوت میان دنیای جدید و دنیای سنتی، نشان می­دهد که «اقتصاد اسلامی» به نحوی که پژوهشگرانش در حال حاضر به آن می­پردازند امری صرفاً نظری و دانشگاهی است که در صحنه‌ی عمل اثربخشی مطلوبی در پی ندارد. چه بسا در عرصه‌ی عمل، مدعیات اقتصاد اسلامی پیامدهایی بر خلاف حقایق اسلامی داشته باشد. اقتصاد اسلامی به نحوی که مورد توجه اغلب صاحب­نظران آن است در جهان امروز قادر به تحقق بخشیدن به مطلوب حقیقی اسلام نیست، پس... . بیشتر بخوانید »

چیستی پول

1-euro

جستار 15/ نویسندگان: محسن یزدان‌پناه و آمنه جعفری‌قدوسی/ پول از مرموزترین موجودیت‌های دنیای انسانی است. رمز و راز این موجودیت اعتباری در دنیای جدید دوچندان شده است. به راستی پول چیست و از چه ماهیتی برخوردار است؟ تأمل فلسفی در این باب، چه تأثیری بر سیاست‌های پولی مکاتب اقتصادی می‌گذارد؟ این مطلب به دنبال پاسخ به این سؤال‌ها است. سعی شده است رویکردهای مهجور اقتصادی در این باب مورد شناسایی قرار گیرد تا علاوه بر رویکردهای متعارف به رویکردهای هترودوکس نیز پرداخته شود. بیشتر بخوانید »

دین و توسعه در ایران معاصر

82780205

جستار 14/ نویسنده: سید سعید موسوی ثمرین/ در ایران معاصر، اندیشمندان روابط متنوعی را مابین دین و توسعه تصریح نموده­‌اند. چه قبل از وقوع انقلاب اسلامی و چه بعد از آن، همواره این موضوع در کانون توجه طیف­‌های مختلف اندیشه‌ای بوده است. اما، ایران امروز با گذر از سطوح اولیه، درصدد تبیین شاخص­‌های دینی توسعه برآمده است. به عبارت دیگر، پرسش از نگرش دین نسبت به توسعه و نیز نگرش توسعه نسبت به دین، در حـال حاضـر همـگی پرسش­‌هایی متقدم هستند که سالیان متمادی به بحث گذاشته‌شده‌اند. این مطلب به دنبال شرح و بسط ابعاد این موضوع ... . بیشتر بخوانید »

شناسایی مؤلفه­‌های احسان در منابع شیعی؛ ارائه‌ی مدل فرهنگ سازمانی احسان ­محور

reach-out

جستار 13/ نویسنده: احسان رهبر‌کلیشمی/ یکی از تأکیدات اصلی دین اسلام و مکتب تشیع، موضوع محوری احسان به دیگران است. این مقاله بر آن است تا از طریق یک مطالعه‌ی اکتشافی و با روش تحلیل تم، به شناسایی مؤلفه‌های احسان در مکتب تشیع بپردازد؛ و پس از این کار، مدلی در جهت تحقق فرهنگ سازمانی احسان محور ارائه نماید. در اینجا با جستجو در منابع معتبر شیعی، جمعاً 19 کد مرتبط با مفهوم احسان احصا شده است که این کدها نهایتاً در 9 تم اصلی گنجانده شدند. بیشتر بخوانید »

درباره‌ی ماهیت واژگانی و مدلولی «توسعه»

library_book

جستار 12/ نویسنده: محمدتقی جان­‌محمدی/ نگارنده در این مطلب با توسل به یکی از توانایی­‌های ذهن انسان مبنی بر وضع و اطلاق واژگان و نحوه‌­ی کاربست آن‌ها، به ارائه‌­ی یک تقسیم­‌بندی تازه و بدیع از انواع واژگان به لحاظ وضع و نسبت آن‌ها با مدلولشان می­‌پردازد. این تقسیم­‌بندی به قصد ارائه­‌ی یک تحلیل منطقی صورت می­‌گیرد تا به صورت کلی جایگاه مفاهیم در ارتباط با وضع و کاربرد انسانی مشخص شود. با این کار، نویسنده نشان می­‌دهد که برخلاف تصور متداول، مدلول واژه­‌ی توسعه، امری از پیش­ تعیین­‌شده و جزمی نیست که نتوان معانی متفاوتی را بر آن بار کرد. بیشتر بخوانید »

بالا